انواع زیتون در بازار؛ از اندازه و نوع تا فوت‌های نگهداری

سلام به همه دوستدارای زیتون! حالتون چطوره؟ اگر شما هم مثل من از آن دسته آدم‌هایی هستید که یک بشقاب زیتون می‌تواند حال و هوایتان را عوض کند، پس جای درستی آمده‌اید. زیتون فقط یک خوراکی ساده نیست؛ به قول معروف، سلطان سفره‌های ماست! از صبحانه گرفته تا شام، و حتی به عنوان یک عصرانه سبک و سالم، همیشه یار و همراه ما بوده.

خیلی وقت‌ها پیش می‌آید که می‌رویم مغازه و با انبوهی از ظرف‌های زیتون با رنگ‌ها، شکل‌ها و اندازه‌های مختلف روبه‌رو می‌شویم. واقعاً گیج‌کننده است، نه؟ کدام نوع خوشمزه‌تر است؟ آن یکی چه فرقی با این یکی دارد؟ اصلاً چرا بعضی‌ها هسته دارند و بعضی ندارند؟ نگران نباشید، امروز قرار است مثل یک کارشناس زیتون شوید. با هم می‌خواهیم بگردیم توی دنیای متنوع این میوه بهشتی و از انواع زیتون موجود در بازار، اندازه‌ها و مدل‌های مختلفش صحبت کنیم. پس با من همراه باشید تا یک مطلب مفید و خواندنی را پیش رو داشته باشیم.

انواع زیتون ایرانی؛ یه دنیای رنگارنگ

خب، بگذارید سفرمان را از خاک خودمان شروع کنیم. ایران یکی از بهترین‌ها را در زمینه تولید زیتون دارد و تنوع انواع زیتون ایرانی واقعاً می‌تواند هر سلیقه‌ای را راضی کند. شاید برایتان جالب باشد که بدانید زیتون فقط دو نوع سبز و سیاه ندارد، بلکه دنیایی از طعم‌ها پشت این رنگ‌ها پنهان است .

در کشور ما، زیتون‌ها معمولاً با نام مناطقی که در آن‌ها کشت می‌شوند یا شکل و ظاهرشان شناخته می‌شوند. این تنوع بالا باعث شده که هر کسی بتواند بر اساس ذائقه خودش، بهترین گزینه را انتخاب کند . بیایید نگاهی به چند تا از معروف‌ترین‌هایشان بیندازیم:

• زیتون شنگه: اگر اهل زیتون‌های ریز و خوش‌طعم هستید، شنگه همان گزینه‌ای است که باید امتحانش کنید. این زیتون کوچولو طرفداران پروپاقرص خودش را دارد.

• زیتون زاهدی: همان زیتون درشت و تنومند که معمولاً برای شور کردن و گرفتن روغن هم از آن استفاده می‌کنند. زاهدی یک پای ثابت بازار است.

• زیتون ماری: یک نوع زیتون خارجی‌نژاد که در ایران هم به خوبی جا افتاده. ماری معمولاً درشت، گوشتی و ترد است.

• زیتون فیشمی: اسمش را که می‌شنوید، یاد شکل بادامی و کشیده‌اش می‌افتید. زیتون فیشمی یکی از محبوب‌ترین گزینه‌ها برای کسانی است که ظاهر زیبا برایشان مهم است.

• زیتون خرم‌آباد: معروف به پوست نازک و طعم لطیفش. اگر به دنبال یک زیتون با طعم ملایم‌تر هستید، خرم‌آباد انتخاب خوبی است.

• زیتون دزفول: این یکی هم مثل مردم خونگرم خطه جنوب، طعم و بوی خاص خودش را دارد و معمولاً برای تهیه زیتون پرورده استفاده می‌شود.

اینها فقط مشتی از نمونه خروار بود. هر کدام از این انواع زیتون ایرانی یک داستان و یک طعم خاص دارند که ارزش امتحان کردن دارد .

فواید زیتون هسته دار؛ چرا نباید هسته را دست کم گرفت؟

راستش را بخواهید، خود من هم جزو آن دسته افرادی بودم که تا هسته زیتون را می‌دیدم، سریع آن را کنار می‌گذاشتم. اما بعداً که بیشتر درباره فواید زیتون هسته دار خواندم، فهمیدم چه گنجی را دور می‌ریختم!

شاید برای شما هم جالب باشد که بدانید هسته زیتون، آن بخش سخت و چوبی، سرشار از ترکیبات مفید است . این هسته کوچک پر است از آنتی‌اکسیدان‌ها، فیبر و ترکیبات ضدالتهابی که می‌توانند معجزه کنند .

حالا این همه هیجان برای چیست؟ بگذارید چند تا از مهم‌ترین فواید زیتون هسته دار را با هم مرور کنیم:

• بهبود دهنده گوارش: پودر هسته زیتون به دلیل فیبر بالایی که دارد، می‌تواند به عملکرد بهتر روده‌ها کمک کند و یبوست را رفع نماید .

• جوانساز پوست: باور کنید یا نه، از هسته زیتون برای ساخت ماسک‌های ضدچروک استفاده می‌شود. آنتی‌اکسیدان‌های موجود در آن با رادیکال‌های آزاد مبارزه کرده و پوست را شاداب نگه می‌دارند . بعضی‌ها حتی معتقدند که می‌تواند جای بوتاکس را هم پر کند! 

• کمک به کاهش التهاب: اگر از دردهای مفصلی یا عضلانی رنج می‌برید، روغن یا پودر هسته زیتون می‌تواند به عنوان یک ضدالتهاب طبیعی عمل کند .

• تقویت موها: روغن هسته زیتون برای تقویت فولیکول‌های مو و درمان شوره سر هم یک راهکار عالی است .

البته خوردن خود هسته به صورت مستقیم کار سختی است و به دندان‌ها آسیب می‌زند! بهترین راه این است که هسته‌ها را خشک و آسیاب کنید و پودرش را به ماست، سالاد یا حتی اسموتی‌هایتان اضافه کنید . این شد یک بهره‌برداری درست و حسابی از همه چیزمیوه!

انواع زیتون از نظر اندازه در ایران؛ از ریز تا درشت

حتماً تا حالا متوجه شده‌اید که زیتون‌ها سایزهای مختلفی دارند. این سایزبندی فقط برای ظاهر نیست، بلکه روی طعم، کاربرد و حتی قیمت آن‌ها هم تأثیر می‌گذارد. معمولاً برای دسته‌بندی انواع زیتون از نظر اندازه در ایران، از یک معیار جالب به نام «تعداد زیتون در هر کیلوگرم» استفاده می‌شود.

یعنی هر چه تعداد زیتون‌ها در یک کیلوگرم بیشتر باشد، نشان می‌دهد آن زیتون ریزتر است و برعکس. البته یک استاندارد جهانی هم برای این کار وجود دارد. بر اساس استانداردهای کدکس (Codex Alimentarius)، زیتون‌های سفره یا کنسروی را بر اساس اندازه دسته‌بندی می‌کنند .

در ایران هم این دسته‌بندی کم و بیش رواج دارد. معمولاً زیتون‌ها به سه دسته کلی تقسیم می‌شوند:

1. ریز: زیتون‌های ریز مثل شنگه یا برخی از انواع ماری ریز که معمولاً برای ترشی و استفاده در خورشت‌ها عالی هستند.
2. متوسط: این دسته، زیتون‌های معمولی بازار را شامل می‌شود که هم برای مصرف خام و هم برای شور کردن مناسبند.
3. درشت: زیتون‌های درشت و سوپر که ظاهرشان بسیار جذاب است و معمولاً برای پذیرایی و مناسبت‌های خاص خریداری می‌شوند. زاهدی و فیشمی درشت نمونه‌های بارز این دسته هستند.

این سایزبندی به ما کمک می‌کند تا بسته به نیازمان، بهترین انتخاب را داشته باشیم.

معروف‌ترین زیتون‌های ایرانی از نظر اندازه

حالا که با دسته‌بندی اندازه آشنا شدیم، بیایید دقیق‌تر نگاه کنیم و ببینیم هر کدام از معروف‌ترین زیتون‌های ایرانی از نظر اندازه چه ویژگی‌هایی دارند. اینطوری وقتی رفتید خرید، دقیقاً می‌دانید سراغ کدام برند محبوب بروید.

۱. زیتون درشت؛ زاهدی و فیشمی

اگر به دنبال یک زیتون جاافتاده و باصلابت هستید، زیتون زاهدی بهترین گزینه است. این زیتون که عمدتاً در منطقه قزوین و طارم کشت می‌شود، به خاطر درشتی و گوشتی بودنش معروف است. زاهدی آنقدری هستی که بتوانید لقمه‌ای از آن بگیرید و از طعمش لذت ببرید. معمولاً آن را به صورت شور یا در آب نمک عرضه می‌کنند و برای کسانی که طعم سنتی و اصیل را دوست دارند، یک انتخاب بی‌نظیر است.

در مقابل، زیتون فیشمی را داریم که به خاطر شکل بادامی و کشیده‌اش این نام را روی آن گذاشته‌اند. فیشمی هم جزو زیتون‌های درشت و مجلسی به حساب می‌آید و معمولاً به دلیل ظاهر زیبایش، مشتری‌های خاص خودش را دارد. هر دو این زیتون‌ها جزو پرفروش‌ترین انواع زیتون موجود در بازار هستند.

۲. زیتون ریز؛ شنگه و ماری

در آن سوی میدان، زیتون شنگه را داریم که یک بمب طعم در ابعاد کوچک است. شنگه اصالتاً مربوط به مناطق شمالی کشور است و طرفداران خاص خودش را دارد. این زیتون ریز و خوشمزه معمولاً طعمی ملایم و لطیف دارد و برای کسانی که به دنبال یک زیتون کم‌نمک و ساده هستند، عالی است.

زیتون ماری اما داستان متفاوتی دارد. ماری در واقع یک رقم خارجی است که در ایران هم کشت می‌شود. این زیتون در اندازه‌های مختلفی وجود دارد، از ماری ریز گرفته تا ماری درشت. اما نوع ریز آن هم بسیار پرطرفدار است. ماری به خاطر تردی و بافت محکمش معروف است و معمولاً آن را به صورت شور و گاهی با سبزیجات معطر پر می‌کنند .

نکات مهم نگهداری زیتون؛ چطور زیتون را تازه نگه داریم؟

خب، حالا که زیتون مورد علاقه‌تان را خریده‌اید و به خانه آورده‌اید، باید بدانید چطور از آن مراقبت کنید تا مدت طولانی‌تری تازه بماند. زیتون موجود زنده‌ای است که اگر شرایطش را نداشته باشد، سریع راه فساد را پیش می‌گیرد. پس به این نکات مهم نگهداری زیتون توجه ویژه‌ای داشته باشید.

اول از همه، محل نگهداری خیلی مهم است. زیتون را همیشه در جای خنک، تاریک و دور از نور مستقیم خورشید قرار دهید. گرما و نور، دشمنان درجه یک این میوه بهشتی هستند و باعث لهیدگی و خراب شدنش می‌شوند .

اگر زیتون را به صورت فلهای خریداری کرده‌اید، بهترین جا برایش یخچال است. زیتون‌ها را در ظرف دربسته یا شیشه بریزید و مطمئن شوید که کاملاً در آب نمک یا محلول خودش غوطه‌ور هستند . چند تا فوت کوزه‌گری هم برای تازه ماندن زیتون وجود دارد:

• آب نمک را جدی بگیرید: محلول آب نمک (حدود ۷ تا ۸ درصد نمک) بهترین دوست زیتون شماست. این محلول از رشد باکتری‌ها و کپک زدن جلوگیری می‌کند .
• یکم سرکه معجزه می‌کند: اضافه کردن کمی سرکه (مثلاً نصف استکان) به شیشه زیتون، می‌تواند معجزه کند و از کپک زدن آن جلوگیری نماید .
• تعویض ماهیانه آب نمک: اگر زیتون‌هایتان در آب نمک هستند، بهتر است هر چند وقت یک بار (مثلاً ماهی یک بار) آب نمک آن را عوض کنید تا همیشه تازه بمانند .
• ظرف را با احتیاط باز کنید: برای برداشتن زیتون از داخل شیشه، حتماً از قاشق یا ملاقه تمیز و خشک استفاده کنید. فرو بردن دست یا قاشق خیس داخل ظرف، می‌تواند باعث کپک زدن شود.

چند تا نشانه هم هست که به شما می‌گوید زیتون دارد خراب می‌شود: بوی ترشیدگی و نامطبوع، کپک زدن سطحی، بافت خیلی نرم و له‌شده، و تغییر رنگ غیرعادی . اگر این علائم را دیدید، بهتر است دیگر آن زیتون را مصرف نکنید.

جمع‌بندی

حالا دیگر با خیال راحت می‌توانید انواع زیتون ایرانی را بشناسید و بر اساس سلیقه خودتان بهترین گزینه را انتخاب کنید. چه زیتون درشت و گوشتی زاهدی را بپسندید، چه طعم خاص زیتون‌های ریزه شنگه را، مهم این است که از خوردن این میوه بهشتی لذت ببرید.

اگر به دنبال تامین زیتون در انواع مختلف با بالاترین کیفیت هستید، کافیست با تک آوا تماس بگیرید. بهترین و تازه‌ترین زیتون‌ها را با ضمانت کیفیت در اختیارتان قرار می‌دهیم. منتظر تماس شما هستیم!